ગુજરાતમાં કમલમ ફળ એટલે કે ડ્રેગનફ્રૂટ ના વાવેતરને પ્રોત્સાહન આપવા માટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા કમલમ ફળ (ડ્રેગનફ્રૂટ) વાવેતર સહાય નો કાર્યક્રમ અમલમાં છે. આ યોજના હેઠળ ખેડૂતોને ડ્રેગનફ્રૂટની ખેતી માટે નોંધપાત્ર નાણાકીય સહાય આપવામાં આવે છે.
આ યોજનામાં સામાન્ય શ્રેણીના ખેડૂતોને ખર્ચના 50% સુધી અથવા મહત્તમ ₹3,00,000, જ્યારે અનુસૂચિત જાતિ (SC) અને અનુસૂચિત જનજાતિ (ST)ના ખેડૂતોને ખર્ચના 75% સુધી અથવા મહત્તમ ₹4,50,000 સુધી સહાય મળવાપાત્ર છે.
ગુજરાત સરકારની કમલમ ફળ (ડ્રેગનફ્રૂટ) વાવેતર સહાય યોજના હેઠળ ખેડૂતો માટે નાણાકીય સહાય.
યોજનાનો લાભ લેવા માટે અરજી iKhedut Portal મારફતે ઓનલાઈન કરી શકાય છે. અરજી કરતા પહેલાં પાત્રતા, સહાયની રકમ અને યોજના હાલમાં ઉપલબ્ધ છે કે નહીં તે સત્તાવાર પોર્ટલ પર ચકાસવું જરૂરી છે.
કમલમ ફળ (ડ્રેગનફ્રૂટ) વાવેતર સહાય યોજના શું છે?
આ યોજના ગુજરાત સરકારના કૃષિ, ખેડૂત કલ્યાણ અને સહકાર વિભાગ હેઠળ ચાલતી બાગાયત આધારિત સહાય યોજના છે. તેનો મુખ્ય હેતુ ખેડૂતોને ડ્રેગનફ્રૂટના વાવેતર માટે આર્થિક સહાય આપીને ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
આ યોજના સમગ્ર ગુજરાતભરમાં લાગુ પડે છે અને તેનો લાભ ખેડૂતોને તેમના પાત્રતા માપદંડ મુજબ મળી શકે છે.
યોજનામાં કેટલી સહાય મળે છે?
યોજનામાં પ્રતિ હેક્ટર ₹6,00,000 યુનિટ કોસ્ટ ધ્યાને લેવામાં આવે છે:
| લાભાર્થી શ્રેણી | સહાયનો દર | મહત્તમ સહાય |
|---|---|---|
| સામાન્ય શ્રેણી | 50% | ₹3,00,000 |
| અનુસૂચિત જાતિ (SC) | 75% | ₹4,50,000 |
| અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) | 75% | ₹4,50,000 |
સહાયની ગણતરીમાં લાગુ પડતી ટકાવારી અથવા મહત્તમ મર્યાદા, બંનેમાંથી જે રકમ ઓછી હોય તે પ્રમાણે સહાય મળવાપાત્ર રહેશે.
વાવેતર વિસ્તારની મર્યાદા
લાભાર્થી દીઠ આજીવન ન્યૂનતમ 0.20 હેક્ટર અને મહત્તમ 1 હેક્ટર વિસ્તાર માટે યોજના હેઠળ લાભ મળી શકે છે.
પ્રથમ અને બીજા વર્ષમાં સહાયનું માળખું
યોજનાની ઘટકવાર માહિતી મુજબ પ્રથમ વર્ષે મુખ્ય વાવેતર અને માળખાકીય ખર્ચને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે.
પ્રથમ વર્ષ
પ્રથમ વર્ષમાં સિમેન્ટ પોલ અથવા પાઇપ તથા પ્લાન્ટિંગ મટીરીયલનો ખર્ચ સામેલ છે:
| ઘટક | જથ્થો | અંદાજિત એકમ ખર્ચ | અંદાજિત કુલ ખર્ચ |
|---|---|---|---|
| સિમેન્ટ પોલ અથવા પાઇપ | 1,111 નંગ | ₹300 | ₹3,33,300 |
| પ્લાન્ટિંગ મટીરીયલ | 4,444 રોપા | ₹35 | ₹1,55,540 |
| કુલ | — | — | ₹4,88,840 |
પ્રથમ વર્ષે થયેલા કુલ ખર્ચને આધારે 50% અથવા મહત્તમ ₹2,44,420, બંનેમાંથી જે ઓછું હોય તે મુજબ સહાયની ગણતરી કરવામાં આવે છે.
બીજા વર્ષ
બીજા વર્ષે નીચેના વિકલ્પોમાંથી લાગુ ઘટકના ખર્ચને આધારે સહાય આપવામાં આવે છે:
| વિકલ્પ | જથ્થો | અંદાજિત કુલ ખર્ચ |
|---|---|---|
| હેડ રીંગ | 1,111 નંગ | ₹1,11,160 |
| ટ્રેલીઝીંગ અને વાયર | 400 કિ.ગ્રા. | ₹1,11,160 |
બીજા વર્ષે થયેલા ખર્ચના આધારે 50% અથવા મહત્તમ ₹55,580, બંનેમાંથી જે ઓછું હોય તે પ્રમાણે સહાય આપવામાં આવે છે.
પ્લાન્ટિંગ મટીરીયલ માટે શું નિયમ છે?
ખેડૂતો પોતાની પસંદગીનું સારી ગુણવત્તાવાળું પ્લાન્ટિંગ મટીરીયલ નર્સરીમાંથી મેળવીને ડ્રેગનફ્રૂટનું વાવેતર કરે તો પણ યોજના હેઠળ સહાય મળવાપાત્ર રહેશે.
કોને લાભ મળી શકે?
આ યોજના હેઠળ તમામ ખેડૂતો લાભ લઈ શકે છે. ઉપલબ્ધ માહિતી મુજબ કોઈ વિશિષ્ટ જાતિ માટે અરજીની ફરજિયાત શરત નથી.
તેમ છતાં, લાભની રકમમાં શ્રેણી પ્રમાણે તફાવત છે:
- સામાન્ય શ્રેણી: 50% સુધી સહાય (મહત્તમ ₹3 લાખ)
- SC ખેડૂતો: 75% સુધી સહાય (મહત્તમ ₹4.50 લાખ)
- ST ખેડૂતો: 75% સુધી સહાય (મહત્તમ ₹4.50 લાખ)
યોજનામાં નાના ખેડૂત, સિમાંત ખેડૂત અને મહિલા ખેડૂતને પ્રાથમિકતા દર્શાવવામાં આવી છે.
પાત્રતાના માપદંડ
કમલમ ફળ વાવેતર સહાય યોજના માટે નીચેના લાભાર્થીઓ પાત્ર છે:
- અરજદાર ખેડૂત હોવો જોઈએ.
- યોજના સમગ્ર ગુજરાતમાં લાગુ પડે છે.
- તમામ જાતિના ખેડૂતો માટે યોજના ઉપલબ્ધ છે.
- પ્રતિ લાભાર્થી આજીવન 0.20 હેક્ટરથી 1 હેક્ટર સુધીની વિસ્તાર મર્યાદા લાગુ પડે છે.
- કોઈ આવક મર્યાદા દર્શાવવામાં આવી નથી.
જરૂરી દસ્તાવેજો
અરજી કરતી વખતે નીચેના દસ્તાવેજો જરૂરી હોઈ શકે છે:
- જમીનનો 7/12 અને 8-અ દાખલો
- અરજદાર ખેડૂતનું આધાર કાર્ડ
- બેંક પાસબુક અથવા રદ કરેલ ચેક (Cancelled Cheque)
- જાતિનો દાખલો (જો SC/ST કેટેગરીમાં અરજી કરતા હોય તો)
અરજી કરતા પહેલાં iKhedut Portal પર વર્તમાન દસ્તાવેજોની યાદી ચકાસવી યોગ્ય છે.
કમલમ ફળ વાવેતર સહાય યોજના માટે ઓનલાઈન અરજી કેવી રીતે કરવી?
આ યોજના માટે અરજી iKhedut Portal મારફતે ઓનલાઈન કરવાની રહેશે:
સ્ટેપ બાય સ્ટેપ અરજી પ્રક્રિયા
- iKhedut Portalની સત્તાવાર વેબસાઇટ ખોલો.
- Public Scheme (યોજનાઓ) વિભાગમાં જાઓ.
- કૃષિ અથવા બાગાયત સંબંધિત યોજનાઓમાં કમલમ ફળ (ડ્રેગનફ્રૂટ) વાવેતર સહાય યોજના શોધો.
- યોજના માટે પાત્રતા અને વર્તમાન અરજી સ્થિતિ વાંચો.
- જરૂરી અંગત અને જમીનની વિગતો ભરો.
- જરૂરી દસ્તાવેજો અપલોડ કરો.
- અરજી સબમિટ કરો અને અરજી નંબર અથવા પ્રિન્ટ સાચવી રાખો.
- અરજી ફી: ₹0 (નિઃશુલ્ક)
અરજી કરતા પહેલાં ખેડૂતો માટે મહત્વની બાબતો
અરજી કરતા પહેલાં માત્ર સહાયની રકમ જોવી પૂરતી નથી. ખેડૂતો માટે નીચેની બાબતો ચકાસવી ઉપયોગી રહેશે:
- તમારી જમીન અને વાવેતર વિસ્તાર યોજનાની મર્યાદા (0.20 થી 1 હેક્ટર) માં આવે છે કે નહીં.
- તમારી કેટેગરી મુજબ લાગુ પડતી સહાય ટકાવારી કઈ છે.
- જરૂરી જમીન અને ઓળખના દસ્તાવેજો તૈયાર છે કે નહીં.
- iKhedut Portal પર યોજના હાલમાં અરજી માટે ખુલ્લી છે કે નહીં.
- અરજી કર્યા પછી મળતી અરજી વિગતો સાચવી રાખવી.
2022-23ના જૂના GR વિશે મહત્વની નોંધ
કમલમ ફળ (ડ્રેગનફ્રૂટ) વાવેતર કાર્યક્રમ સંબંધિત સરકારી દસ્તાવેજોમાં 2022-23ના GR અને જૂની યોજના વિગતો પણ ઉપલબ્ધ છે. જૂના દસ્તાવેજમાં સહાયની રચના અને અમલીકરણ સંબંધિત માહિતી આપવામાં આવી છે.
પરંતુ જૂના GRમાં દર્શાવાયેલા આંકડાઓને વર્તમાન યોજનાની સહાય તરીકે સીધા લાગુ કરવાનું યોગ્ય નથી. ઉપલબ્ધ માહિતી મુજબ વર્તમાન લેખમાં iKhedut Portal પર ઉપલબ્ધ વર્તમાન ડેટાને મુખ્ય લાભ માહિતી તરીકે રાખવામાં આવી છે, જ્યારે જૂના GRને historical government-document reference તરીકે જોવું જોઈએ.
તેથી અરજી કરતા પહેલાં સત્તાવાર iKhedut Portal પર વર્તમાન યોજના, સહાયની રકમ, પાત્રતા અને અરજીની ઉપલબ્ધતા તપાસવી જરૂરી છે.
સત્તાવાર સ્ત્રોત અને લિંક્સ
આ યોજના સંબંધિત માહિતી ગુજરાત સરકારના iKhedut Portal અને કૃષિ, ખેડૂત કલ્યાણ અને સહકાર વિભાગ, ગુજરાત સરકાર પરથી લેવામાં આવી છે.
- iKhedut Public Scheme Portal: ikhedut.gujarat.gov.in/iKhedutPublicScheme
- કૃષિ વિભાગ, ગુજરાત સરકાર: agri.gujarat.gov.in
