NMMS Scholarship 2026 Gujarat: ગુજરાત રાજ્ય પરીક્ષા બોર્ડ (SEB), ગાંધીનગર દ્વારા રાજ્યમાં ધોરણ 8 માં અભ્યાસ કરતા તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓ માટે નેશનલ મીન્સ કમ મેરીટ સ્કોલરશીપ યોજના (NMMSS 2026-27) નું સત્તાવાર જાહેરનામું ક્રમાંક રાપબો/NMMS/૨૦૨૬/૯૫૩૪-૯૭૪૪ તા. 12/10/2026 ના રોજ બહાર પાડવામાં આવ્યું છે.
આ યોજના હેઠળ પસંદ થયેલા પાત્ર વિદ્યાર્થીઓને ધોરણ 9 થી 12 સુધીના ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે માસિક ₹1,000 લેખે વાર્ષિક ₹12,000 (ચાર વર્ષના કુલ ₹48,000) ની સહાય સીધી બેંક ખાતામાં આપવામાં આવે છે. સત્તાવાર કાર્યક્રમ મુજબ ઓનલાઈન આવેદનપત્રો 15 ઓક્ટોબર 2026 (બપોરે 15:00 કલાક) થી શરૂ થઈ ગયા છે અને ફોર્મ ભરવાની છેલ્લી તારીખ 24 ઓક્ટોબર 2026 (રાત્રિના 23:59 કલાક સુધી) છે. પરીક્ષાની સંભવિત તારીખ 5 ડિસેમ્બર 2026 નિયત કરવામાં આવી છે.
સત્તાવાર જાહેરનામું ડાઉનલોડ કરો: રાજ્ય પરીક્ષા બોર્ડ, ગાંધીનગર દ્વારા પ્રસિદ્ધ 6 પાનાનું મૂળ નોટિફિકેશન વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો:
Download Official NMMS Gujarat 2026-27 Notification PDF
NMMS Scholarship 2026 Gujarat Overview
| વિગત | સત્તાવાર માહિતી (SEB Gujarat જાહેરનામા મુજબ) |
|---|---|
| યોજનાનું સત્તાવાર નામ | નેશનલ મીન્સ કમ મેરીટ સ્કોલરશીપ યોજના ૨૦૨૬-૨૭ (NMMSS) |
| સંચાલક મંત્રાલય | શિક્ષણ મંત્રાલય, ભારત સરકાર (નવી દિલ્હી) |
| રાજ્ય પરીક્ષા આયોજક | રાજ્ય પરીક્ષા બોર્ડ (SEB), સેક્ટર-૨૧, ગાંધીનગર, ગુજરાત |
| જાહેરનામા ક્રમાંક | રાપબો/NMMS/૨૦૨૬/૯૫૩૪-૯૭૪૪ (તારીખ: 12/10/2026) |
| કેન્દ્ર સરકાર પરિપત્ર સંદર્ભ | F.No. 1-10/2026-NMMS, તારીખ: 04/06/2026 |
| અરજી માટેનું ધોરણ | ચાલુ શૈક્ષણિક વર્ષ 2026-27 માં ધોરણ-8 માં નિયમિત અભ્યાસ |
| શિષ્યવૃત્તિની રકમ | માસિક ₹1,000 લેખે વાર્ષિક ₹12,000 (ધોરણ 9 થી 12 સુધી) |
| મહત્તમ સહાય રકમ | ₹48,000 (ચાર વર્ષના સમયગાળા માટે, નિયમોને આધીન) |
| ગુજરાત રાજ્યનો નિયત ક્વોટા | ૫,૦૯૭ વિદ્યાર્થીઓ |
| કૌટુંબિક આવક મર્યાદા | વાલીની વાર્ષિક આવક ₹3,50,000/- થી વધુ ન હોવી જોઈએ |
| પરીક્ષા પદ્ધતિ & ગુણ | 120 ગુણ, 120 બહુવિકલ્પ પ્રશ્નો (MCQ), સમય: 120 મિનિટ |
| નેગેટિવ માર્કિંગ | નથી (કોઈ ગુણ કપાશે નહીં) |
| સત્તાવાર પોર્ટલ | www.sebexam.org |
રાજ્ય પરીક્ષા બોર્ડની વૈધાનિક ભૂમિકા: SEB ગાંધીનગર માત્ર મેરિટ પસંદગી માટે લેવાતી રાજ્યકક્ષાની પ્રવેશ પરીક્ષાનું આયોજન કરે છે. બોર્ડ દ્વારા દસ્તાવેજોનું અંતિમ વેરિફિકેશન થતું નથી કે શિષ્યવૃત્તિની રકમ સીધી ચૂકવાતી નથી. આ રકમ કેન્દ્ર સરકારના નેશનલ સ્કોલરશિપ પોર્ટલ (NSP) દ્વારા શાળા અને જિલ્લા નોડલ અધિકારીના પ્રમાણીકરણ બાદ DBT મારફતે ચૂકવાય છે.
NMMS Gujarat 2026 Important Dates
વિદ્યાર્થીઓ, વાલીઓ અને શાળાના શિક્ષકોએ નીચે દર્શાવેલા સત્તાવાર કાર્યક્રમનું ચુસ્તપણે પાલન કરવાનું રહેશે:
| પ્રક્રિયા / તબક્કો | સત્તાવાર તારીખ અને ચોક્કસ સમય |
|---|---|
| સત્તાવાર જાહેરનામું પ્રસિદ્ધ થયા તારીખ | 12/10/2026 |
| જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણાધિકારીઓ દ્વારા શાળાઓને જાહેરનામું મોકલવાની છેલ્લી તારીખ | 14/10/2026 સુધીમાં (Page 5) |
| www.sebexam.org પર ઓનલાઈન આવેદનપત્ર ભરવાનો સમયગાળો | 15/10/2026 (બપોરે 15:00 કલાકે) થી 24/10/2026 (રાત્રિના 23:59 કલાક સુધી) |
| પરીક્ષા માટેની ઓનલાઈન ફી ભરવાનો સમયગાળો | 15/10/2026 થી 26/10/2026 |
| NMMS લેખિત પરીક્ષાની સંભવિત તારીખ | 05/12/2026 (5 ડિસેમ્બર 2026) |
| હોલ ટિકિટ / કોલ લેટર ડાઉનલોડ | હજુ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી |
| પ્રોવિઝનલ આન્સર કી & વાંધા અરજી | હજુ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી |
| અંતિમ પરિણામ અને જિલ્લાવાર મેરિટ લિસ્ટ | હજુ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી |
[!WARNING] વાલીઓ અને શિક્ષકો માટે મહત્વની સ્પષ્ટતા: ઓનલાઈન નવું ફોર્મ સબમિટ કરવાની છેલ્લી તારીખ 24 ઓક્ટોબર 2026 (રાત્રે 11:59 વાગ્યા સુધી) જ છે. 26 ઓક્ટોબર સુધી માત્ર કન્ફર્મ થયેલા ફોર્મની બાકી ફી ભરી શકાય છે. 24 ઓક્ટોબર બાદ કોઈપણ નવું આવેદનપત્ર સ્વીકારવામાં આવશે નહીં.
NMMS Scholarship શું છે?
નેશનલ મીન્સ કમ મેરીટ સ્કોલરશીપ યોજના (NMMSS) એ કેન્દ્ર સરકારના શિક્ષણ મંત્રાલય (Ministry of Education, New Delhi) દ્વારા વર્ષ 2008 થી સમગ્ર દેશમાં અમલમાં મુકાયેલી એક પ્રતિષ્ઠિત કેન્દ્રીય ક્ષેત્રની યોજના (Central Sector Scheme) છે.
યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ
- ડ્રોપ-આઉટ રેટ ઘટાડવો: આર્થિક રીતે નબળી પરિસ્થિતિ ધરાવતા પરિવારોના બાળકો ધોરણ 8 પૂર્ણ કર્યા પછી શિક્ષણ અધવચ્ચે છોડી ન દે અને માધ્યમિક તથા ઉચ્ચતર માધ્યમિક શિક્ષણ (ધોરણ 9 થી 12) પૂર્ણ કરે.
- તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓને પ્રોત્સાહન: સરકારી, લોકલ બોડી અને અનુદાનિત શાળાઓમાં અભ્યાસ કરતા હોનહાર વિદ્યાર્થીઓને યોગ્ય સ્પર્ધાત્મક તક અને આર્થિક ટેકો પૂરો પાડવો.
- ડિરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT): કોઈપણ વચેટિયા વગર વિદ્યાર્થીના પોતાના બેંક ખાતામાં વાર્ષિક ₹12,000 ની સહાય પૂરી પાડવી.
ગુજરાત રાજ્ય માટે કેન્દ્ર સરકારે 5,097 વિદ્યાર્થીઓનો ક્વોટા મંજૂર કરેલ છે. આ સંખ્યા જિલ્લાવાર અને કેટેગરીવાર અનામતના નિયમો મુજબ વહેંચાયેલી હોય છે.
NMMS Gujarat Eligibility Criteria
NMMS પરીક્ષા 2026-27 માં બેસવા માટે વિદ્યાર્થીએ શાળાનો પ્રકાર, ધોરણ 7 ના ગુણ અને કૌટુંબિક આવક - આ ત્રણેય મુખ્ય શરતો પૂર્ણ કરવી ફરજિયાત છે.
1. પાત્ર અને અપાત્ર શાળાઓ (Eligible vs Ineligible Schools)
આ શાળાઓના વિદ્યાર્થીઓ પરીક્ષા આપી શકશે (Eligible):
- ગુજરાત સરકાર સંચાલિત સરકારી પ્રાથમિક શાળાઓ.
- લોકલ બોડી સંચાલિત શાળાઓ (જિલ્લા પંચાયત, મહાનગરપાલિકા કે નગરપાલિકા સંચાલિત શાળાઓ).
- સરકાર માન્ય ગ્રાન્ટેડ (અનુદાનિત) પ્રાથમિક શાળાઓ.
આ શાળાઓના વિદ્યાર્થીઓ પરીક્ષા આપી શકશે નહીં (Ineligible - જાહેરનામા પેજ 2):
- ખાનગી શાળાઓ (Self-Financed / Private Schools).
- કેન્દ્રીય વિદ્યાલયો (Kendriya Vidyalaya - KVS).
- જવાહર નવોદય વિદ્યાલયો (JNV).
- જે શાળાઓમાં રહેવા, જમવા અને અભ્યાસની સગવડ વિનામૂલ્યે પૂરી પાડવામાં આવતી હોય તેવી કેન્દ્ર કે રાજ્ય સરકારની સંસ્થાઓ દ્વારા ચાલતી નિવાસી શાળાઓ (દા.ત. કસ્તુરબા ગાંધી બાલિકા વિદ્યાલય - KGBV, મોડેલ સ્કૂલ રેસિડેન્શિયલ વગેરે).
2. ધોરણ 7 માં લઘુત્તમ ગુણ (Class 7 Minimum Marks)
વિદ્યાર્થીએ ગત શૈક્ષણિક વર્ષ 2025-26 માં ધોરણ 7 પાસ કરેલું હોવું જોઈએ અને નીચે મુજબ ગુણ મેળવેલા હોવા જોઈએ:
| કેટેગરી | ધોરણ 7 માં જરૂરી લઘુત્તમ ગુણ / ગ્રેડ |
|---|---|
| જનરલ (General) અને OBC / SEBC કેટેગરી | ઓછામાં ઓછા ૫૫% ગુણ કે સમકક્ષ ગ્રેડ |
| અનુસૂચિત જાતિ (SC) અને અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) | ઓછામાં ઓછા ૫૦% ગુણ કે સમકક્ષ ગ્રેડ |
3. વાલીની વાર્ષિક આવક મર્યાદા (Family Income Ceiling)
- વિદ્યાર્થીના વાલીની તમામ સ્ત્રોતોમાંથી થતી વાર્ષિક આવક ₹૩,૫૦,૦૦૦/- (ત્રણ લાખ પચાસ હજાર રૂપિયા) થી વધારે ન હોવી જોઈએ.
- પરીક્ષા તબક્કે માન્ય આવકના પ્રમાણપત્રો: જાહેરનામાના પેજ 2 મુજબ મામલતદારશ્રી, તાલુકા વિકાસ અધિકારીશ્રી (TDO), તલાટી કમ મંત્રીશ્રી અથવા ચીફ ઓફિસરશ્રી પૈકી કોઈપણ સક્ષમ અધિકારી દ્વારા અપાયેલ આવકનું પ્રમાણપત્ર માન્ય રહેશે.
- જાતિ અંગેના પ્રમાણપત્રો: મામલતદારશ્રી, TDOશ્રી અથવા શાળાના આચાર્યશ્રીનું રજીસ્ટર્ડ (જાવક નંબર તેમજ ફોટા સાથેનું) બોનાફાઈડ પ્રમાણપત્ર (જેમાં પેટા જાતિનો સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ હોય) માન્ય રહેશે.
અત્યંત મહત્વની સૂચના: પરીક્ષા પાસ કર્યા બાદ જ્યારે નેશનલ સ્કોલરશિપ પોર્ટલ (NSP) પર રજીસ્ટ્રેશન કરવામાં આવશે ત્યારે માત્ર સરકાર દ્વારા અધિકૃત સક્ષમ અધિકારીશ્રીનું જ પ્રમાણપત્ર માન્ય રહેશે (ત્યાં શાળાનું બોનાફાઈડ ચાલશે નહીં).
4. વાસ્તવિક ઉદાહરણો દ્વારા પાત્રતાની સરળ સમજ (Practical Eligibility Examples)
વાલીઓ અને વિદ્યાર્થીઓની સરળતા માટે નીચે ચાર કાલ્પનિક ઉદાહરણો આપ્યા છે:
-
કેસ ૧ (સંપૂર્ણ પાત્ર વિદ્યાર્થી):
મીત જિલ્લા પંચાયત પ્રાથમિક શાળામાં ધોરણ 8 માં અભ્યાસ કરે છે. તેણે ધોરણ 7 માં 62% ગુણ મેળવ્યા છે અને તેના પિતાની વાર્ષિક આવક તલાટી કમ મંત્રીના દાખલા મુજબ ₹1,80,000 છે.
👉 પરિણામ: સંપૂર્ણ પાત્ર. શાળા સરકારી/પંચાયત છે, ગુણ 55% થી વધુ છે અને આવક ₹3.50 લાખથી ઓછી છે. -
કેસ ૨ (અપાત્ર શાળા પ્રકાર):
પ્રિયા ખાનગી સ્વનિર્ભર (પ્રાઇવેટ) અંગ્રેજી માધ્યમ શાળામાં ધોરણ 8 માં અભ્યાસ કરે છે. તેણે ધોરણ 7 માં 88% ગુણ મેળવ્યા છે અને વાલીની આવક ₹1,20,000 છે.
👉 પરિણામ: અપાત્ર. તેજસ્વી પરિણામ અને ઓછી આવક હોવા છતાં, ખાનગી શાળા હોવાથી SEB નિયમો મુજબ તે પરીક્ષા આપી શકતી નથી. -
કેસ ૩ (આવક મર્યાદા બહાર):
રોહન નગરપાલિકા શાળામાં ધોરણ 8 માં ભણે છે. ધોરણ 7 માં 74% છે. પરંતુ તેના પિતા નાના વેપારી છે અને વાર્ષિક આવક પ્રમાણપત્ર ₹4,10,000 નું છે.
👉 પરિણામ: અપાત્ર. વાલીની વાર્ષિક આવક ₹3.50 લાખની મર્યાદા કરતાં વધુ હોવાથી તે શિષ્યવૃત્તિ માટે પાત્ર બનતો નથી. -
કેસ ૪ (પરીક્ષા ક્વોલિફાય પણ મેરિટ બહાર):
કાવ્યા સરકારી શાળામાં ભણે છે અને તમામ પાત્રતા ધરાવે છે. NMMS પરીક્ષામાં તેણે 120 માંથી 52 ગુણ મેળવ્યા (40% ક્વોલિફાઇંગ માર્ક્સ 48 કરતાં વધુ). પરંતુ તેના જિલ્લાના ક્વોટામાં છેલ્લો કટ-ઓફ 68 ગુણ પર અટક્યો.
👉 પરિણામ: પાસ ગણાય પણ શિષ્યવૃત્તિ મળવાપાત્ર નથી. કારણ કે શિષ્યવૃત્તિ માત્ર 5,097 ના મેરિટ ક્વોટામાં આવનારને જ મળે છે.
NMMS Application Fee 2026
રાજ્ય પરીક્ષા બોર્ડ દ્વારા કેટેગરીવાર નિયત કરેલ પરીક્ષા ફીનું માળખું નીચે મુજબ છે:
| ઉમેદવારની કેટેગરી | સત્તાવાર પરીક્ષા ફી | અન્ય ચાર્જ |
|---|---|---|
| જનરલ (General), EWS અને OBC / SEBC | ₹૭૦/- | સર્વિસ ચાર્જ અલગથી ચૂકવવાનો રહેશે |
| અનુસૂચિત જાતિ (SC), અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) અને PH (દિવ્યાંગ) | ₹૫૦/- | સર્વિસ ચાર્જ અલગથી ચૂકવવાનો રહેશે |
ફી ભરવાના નિયમો & ઓનલાઈન પેમેન્ટ ગાઈડ
- પેમેન્ટ મોડ: ઓનલાઈન પેમેન્ટ ગેટવે મારફતે Credit Card, ATM / Debit Card, Net Banking, UPI અથવા Wallet થી ભરી શકાશે. એક સાથે મલ્ટીપલ વિદ્યાર્થીઓનું પેમેન્ટ (Multi Payment) કરવાની સુવિધા પણ પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ છે.
- નોન-રીફંડેબલ: કોઈપણ સંજોગોમાં ભરેલી પરીક્ષા ફી પરત (Refund) કરવામાં આવશે નહીં.
- E-Receipt ચકાસણી: ફી ભર્યા બાદ સ્ક્રીન પર “Transaction Successful” આવે ત્યારે જ ફી જમા થઈ ગણાય. જો રિસિપ્ટમાં “Transaction Unsuccessful” દર્શાવે તો ફી જમા થઈ નથી અને ફરીથી પ્રક્રિયા કરવી પડશે.
- 24 કલાકનો નિયમ: જો બેંક ખાતામાંથી પૈસા કપાઈ ગયા હોય પરંતુ 24 કલાક સુધી ઈ-રિસિપ્ટ જનરેટ ન થાય, તો તાત્કાલિક રાજ્ય પરીક્ષા બોર્ડનો ઈ-મેલ દ્વારા સંપર્ક કરવાનો રહેશે.
NMMS Online Form 2026: Step-by-Step Application Process
જાહેરનામાના પેજ 4 અને 5 અનુસાર સમગ્ર ફોર્મ અંગ્રેજી ભાષામાં ઓનલાઈન ભરવાનું રહેશે. વિદ્યાર્થીઓના ફોર્મ ભરી આપવાની મુખ્ય જવાબદારી જે તે શાળાની છે:
[પગલું ૧: સત્તાવાર વેબસાઇટ]
│
▼
www.sebexam.org પર જાઓ ➔ "Apply Online" ટેબ પર ક્લિક કરો
│
▼
[પગલું ૨: પરીક્ષા પસંદગી]
"National Means cum Merit Scholarship Scheme (STD-8)" સામે "Apply Now" પર ક્લિક કરો
│
▼
[પગલું ૩: વિદ્યાર્થી & શાળા વિગતો]
વિદ્યાર્થીનું નામ આધારકાર્ડ પ્રમાણે દાખલ કરો + શાળાનો U-DISE નંબર નાખો
(વિદ્યાર્થીની વિગતો U-DISE ડેટાબેઝ પરથી આપોઆપ આવશે)
│
▼
[પગલું ૪: ડેટા સેવ કરવો]
Submit પર ક્લિક કરો ➔ સ્ક્રીન પર "Application Number" જનરેટ થશે (તેને નોંધી લો)
│
▼
[પગલું ૫: પ્રમાણપત્રો અપલોડ]
SC, ST, PH કેટેગરીના વિદ્યાર્થીઓએ જાતિ/દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્ર અને આવકનો દાખલો અપલોડ કરવો
│
▼
[પગલું ૬: ફોટો, સહી & આધારકાર્ડ અપલોડ]
"Upload Photo-Signature" પર જાઓ ➔ Application No & DOB નાખો ➔
Photo & Signature (JPG ફોર્મેટ, મહત્તમ 15 KB) અને આધારકાર્ડ (આગળ-પાછળ બંને બાજુ) અપલોડ કરો
│
▼
[પગલું ૭: અરજી કન્ફર્મ કરવી]
"Confirm Application" પર ક્લિક કરો ➔ Application No & DOB દાખલ કરી બધી વિગતો પુનઃ તપાસો ➔
Final Confirm કરો ➔ "Confirmation Number" જનરેટ થશે
│
▼
[પગલું ૮: પ્રિન્ટ & ઓનલાઈન ફી પેમેન્ટ]
"Print Application & Fee Challan" માંથી અરજીપત્રકની પ્રિન્ટ કાઢો ➔
ઓનલાઈન પેમેન્ટ ગેટવે મારફતે ફી ભરી "E-Receipt" ડાઉનલોડ કરી સાચવી રાખોRequired Documents and Application Checklist
ઓનલાઈન ફોર્મ ભર્યા પછી શાળા અને વાલીઓએ આવેદનપત્રની પ્રિન્ટ સાથે નીચે મુજબના પ્રમાણિત દસ્તાવેજો જોડવાના રહેશે:
- ઓનલાઈન ભરેલા આવેદનપત્રની પ્રિન્ટ (Confirmed Application Form).
- ફી ભર્યાનું ઈ-ચલણ / ઈ-રિસિપ્ટ (માત્ર SEB કોપી).
- વિદ્યાર્થીના આધારકાર્ડની આગળ અને પાછળની બંને બાજુની પ્રમાણિત નકલ.
- સક્ષમ અધિકારીશ્રી (મામલતદાર / TDO / તલાટી / ચીફ ઓફિસર) નો વાર્ષિક આવકનો દાખલો.
- ધોરણ 7 ની માર્કશીટ અથવા સમકક્ષ પરિણામનો સત્તાવાર પુરાવો.
- જાતિનું પ્રમાણપત્ર (SC / ST / OBC / SEBC ઉમેદવારો માટે લાગુ પડતું હોય તો).
- સક્ષમ સત્તાધિકારી દ્વારા જારી કરાયેલ દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્ર (PH કેટેગરીના ઉમેદવારો માટે).
📋 વિદ્યાર્થી & વાલીઓ માટે પ્રિન્ટેબલ અરજી ચેકલિસ્ટ (Printable Checklist)
આ ચેકલિસ્ટ પ્રિન્ટ કરીને દરેક વિગત ચકાસી લો:
- આધારકાર્ડ સાથે નામની ચકાસણી: SEB ફોર્મમાં વિદ્યાર્થીનું અંગ્રેજી નામ આધારકાર્ડ સાથે અક્ષરે-અક્ષર મેળ ખાય છે.
- શાળાનો U-DISE કોડ: વર્તમાન શાળાનો સાચો U-DISE નંબર દાખલ કરેલ છે.
- ધોરણ 7 ના ગુણ: જનરલ/OBC માટે લઘુત્તમ 55% અને SC/ST માટે લઘુત્તમ 50% માર્કશીટ મુજબ ચકાસેલ છે.
- આવક પ્રમાણપત્ર: ₹3,50,000 થી ઓછી આવક દર્શાવતો સક્ષમ અધિકારીનો ચાલુ વર્ષનો માન્ય દાખલો તૈયાર છે.
- ફોટો & સહી ફાઈલ સાઈઝ: બંને JPG ફોર્મેટમાં 15 KB થી ઓછી સાઈઝમાં સ્કેન કરેલ છે.
- આધારકાર્ડ અપલોડ: આધારકાર્ડના આગળ અને પાછળના બંને ભાગ સ્પષ્ટ વંચાય તે રીતે અપલોડ કરેલ છે.
- Application Confirm: માત્ર ડ્રાફ્ટ સેવ નથી રાખ્યું, ફાઈનલ કન્ફર્મ કરીને કન્ફર્મેશન નંબર મેળવી લીધો છે.
- ઓનલાઈન ફી & E-Receipt: ફી સફળતાપૂર્વક ભરાઈ ગઈ છે અને E-Receipt પર “Transaction Successful” લખેલું છે.
NMMS Gujarat Exam Pattern 2026
રાજ્ય પરીક્ષા બોર્ડના જાહેરનામા પેજ 3 અને 4 મુજબ પરીક્ષા NEP-2020 (રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ) અનુસાર Competency Based (ક્ષમતા આધારિત) પ્રશ્નો સાથે યોજાશે:
| ક્રમ | કસોટીનો પ્રકાર (Test Section) | પ્રશ્નોની સંખ્યા | કુલ ગુણ | ફાળવેલ સમય |
|---|---|---|---|---|
| ૧ | MAT: બૌદ્ધિક યોગ્યતા કસોટી (Mental Ability Test) | ૬૦ પ્રશ્નો | ૬૦ ગુણ | ૬૦ મિનિટ |
| ૨ | SAT: શૈક્ષણિક યોગ્યતા કસોટી (Scholastic Aptitude Test) | ૬૦ પ્રશ્નો | ૬૦ ગુણ | ૬૦ મિનિટ |
| કુલ | સંપૂર્ણ NMMS પ્રશ્નપત્ર | ૧૨૦ પ્રશ્નો | ૧૨૦ ગુણ | ૧૨૦ મિનિટ (૨ કલાક) |
પરીક્ષા પદ્ધતિના મહત્વપૂર્ણ નિયમો:
- પ્રશ્નપત્રનું માધ્યમ: ગુજરાતી તેમજ અંગ્રેજી (વિદ્યાર્થીએ ફોર્મમાં પસંદ કરેલ માધ્યમ મુજબ પ્રશ્નપત્ર મળશે).
- પ્રશ્નોનું સ્વરૂપ: તમામ 120 પ્રશ્નો હેતુલક્ષી બહુવિકલ્પ (Objective Multiple Choice Questions - MCQ) રહેશે. દરેક પ્રશ્નનો 1 ગુણ રહેશે.
- નેગેટિવ માર્કિંગ: આ પરીક્ષામાં કોઈપણ પ્રકારનું નકારાત્મક મૂલ્યાંકન નથી. ખોટા જવાબ માટે કોઈ ગુણ કપાશે નહીં.
- દિવ્યાંગ ઉમેદવારો માટે વધારાનો સમય: લહિયા (Scribe) સાથે પરીક્ષા આપતા દિવ્યાંગ વિદ્યાર્થીઓને ૫૦ મિનિટનો વધારાનો સમય મળવાપાત્ર રહેશે.
પી.એચ. (દિવ્યાંગતા) કેટેગરીનું સત્તાવાર વર્ગીકરણ:
a) Blindness and Low Vision (BLV)
b) Deaf and hard of hearing (DH)
c) Locomotor disability including cerebral palsy, leprosy cured, dwarfism, acid attack victims and muscular dystrophy (LD)
d) Autism, intellectual disabilities, specific learning disability and mental illness (AID)
e) Multiple disabilities from amongst persons under clauses (a) to (d) including deaf-blindness (MD)
NMMS Qualifying Marks vs Scholarship Selection
ઘણા વાલીઓ અને વિદ્યાર્થીઓ માને છે કે પરીક્ષામાં 40% ગુણ મેળવી લેવાથી શિષ્યવૃત્તિ પાકી થઈ જાય છે. પરંતુ વાસ્તવિકતા અલગ છે. પ્રક્રિયાને ચાર સ્પષ્ટ તબક્કામાં સમજવી જરૂરી છે:
| તબક્કો | નામ | સત્તાવાર માપદંડ | શું શિષ્યવૃત્તિની ખાતરી મળે છે? |
|---|---|---|---|
| તબક્કો ૧ | શૈક્ષણિક પાત્રતા (Academic Eligibility) | ધોરણ 7 માં 55% (SC/ST: 50%), સરકારી/ગ્રાન્ટેડ શાળામાં ધોરણ 8 માં અભ્યાસ, વાર્ષિક આવક ≤ ₹3.50 લાખ. | ના, આ માત્ર પરીક્ષામાં બેસવા માટેનું લાયકાત ધોરણ છે. |
| તબક્કો ૨ | પરીક્ષા પાસિંગ ગુણ (Qualifying Marks) | જનરલ/OBC: બંને વિભાગ મળીને 40% (48 ગુણ). SC/ST: બંને વિભાગ મળીને 32% (38.4 એટલે કે પૂર્ણાંકમાં 39 ગુણ). | ના, આ માત્ર મેરિટ વિચારણા માટેની લઘુત્તમ પાત્રતા છે. |
| તબક્કો ૩ | શિષ્યવૃત્તિ મેરિટ પસંદગી (Merit Selection) | જિલ્લાવાર અને કેટેગરીવાર નક્કી થયેલા ક્વોટામાં આવતા ગુજરાતના ટોચના 5,097 વિદ્યાર્થીઓ. | હા, આ વિદ્યાર્થીઓ શિષ્યવૃત્તિ માટે પ્રાથમિક રીતે પસંદ થાય છે. |
| તબક્કો ૪ | NSP ચકાસણી & ચુકવણી (Disbursement) | National Scholarship Portal પર નોંધણી, શાળા & જિલ્લા નોડલ ઓફિસર વેરિફિકેશન, બેંક ખાતામાં આધાર સીડિંગ. | હા, તમામ સ્તરે વેરિફિકેશન સફળ થયા બાદ જ વાર્ષિક ₹12,000 DBT થી જમા થાય છે. |
ગણિત ગણતરી અને પૂર્ણાંક સ્પષ્ટતા:
કુલ ગુણ 120 ના 40% = 48 ગુણ (જનરલ/OBC માટે).
કુલ ગુણ 120 ના 32% = 38.4 ગુણ. પરીક્ષામાં અપૂર્ણાંક માર્ક ન હોવાથી SC/ST ઉમેદવારે પાસ થવા માટે ઓછામાં ઓછા 39 ગુણ મેળવવા અનિવાર્ય છે.
NMMS Gujarat Syllabus 2026
રાજ્ય પરીક્ષા બોર્ડના જાહેરનામા પેજ 3 મુજબ અભ્યાસક્રમ બે ભાગમાં વહેંચાયેલો છે:
1. MAT Syllabus: બૌદ્ધિક યોગ્યતા કસોટી (60 પ્રશ્નો, 60 ગુણ)
MAT વિભાગમાં વિદ્યાર્થીની શાબ્દિક (Verbal) અને અશાબ્દિક (Non-Verbal) તાર્કિક ક્ષમતા ચકાસવામાં આવે છે:
- સાદ્રશ્ય (Analogy): બે શબ્દો, સંખ્યાઓ કે આકૃતિઓ વચ્ચેનો પરસ્પર સંબંધ ઓળખવો.
- વર્ગીકરણ (Classification): આપેલા 4 વિકલ્પોમાંથી અલગ પડતો અસંગત વિકલ્પ શોધવો.
- સંખ્યાત્મક શ્રેણી (Numerical Series): સંખ્યાઓની ક્રમિક પેટર્ન ઓળખી ખૂટતી સંખ્યા નક્કી કરવી.
- પેટર્ન ઓળખ (Pattern Perception): મૂળાક્ષરો, સંકેતો અને આકૃતિઓની શ્રેણી પૂર્ણ કરવી.
- છુપાયેલી આકૃતિ (Hidden Figure): મુખ્ય આકૃતિ કયા વિકલ્પમાં સમાયેલી છે તે ઓળખવી (અશાબ્દિક તર્ક).
2. SAT Syllabus: શૈક્ષણિક યોગ્યતા કસોટી (60 પ્રશ્નો, 60 ગુણ)
SAT વિભાગમાં શાળાકીય વિષયોમાંથી પ્રશ્નો પૂછાશે:
- ગણિત (Mathematics)
- વિજ્ઞાન (Science)
- સામાજિક વિજ્ઞાન (Social Science)
સત્તાવાર સિલેબસ સીમારેખા (Scope):
- ધોરણ 7: ગત શૈક્ષણિક વર્ષનો સમગ્ર વાર્ષિક અભ્યાસક્રમ.
- ધોરણ 8: ચાલુ શૈક્ષણિક વર્ષના પ્રથમ સત્ર (Sem-1) નો નિયત અભ્યાસક્રમ.
NMMS Original Practice Questions with Answers
વિદ્યાર્થીઓ પરીક્ષા પદ્ધતિ અને કાઠિન્ય મૂલ્ય સમજી શકે તે માટે નીચે 15 મૌલિક અને વિશિષ્ટ મોડેલ પ્રશ્નો સવિસ્તર સમજૂતી સાથે આપેલા છે:
વિભાગ ૧: MAT (માનસિક ક્ષમતા કસોટી - Reasoning)
પ્રશ્ન ૧ (MAT - સંખ્યા સાદ્રશ્ય):
સંબંધ ઓળખો: 8 : 64 :: 11 : ?
(A) 110
(B) 121
(C) 132
(D) 144
સાચો જવાબ: (B) 121
સમજૂતી: પ્રથમ પદનો વર્ગ બીજું પદ બને છે ($8^2 = 64$). તેવી જ રીતે $11^2 = 121$ થાય.
પ્રશ્ન ૨ (MAT - શબ્દ સાદ્રશ્ય):
ગાંધીનગર : ગુજરાત :: ભોપાલ : ?
(A) રાજસ્થાન
(B) ઉત્તર પ્રદેશ
(C) મધ્ય પ્રદેશ
(D) મહારાષ્ટ્ર
સાચો જવાબ: (C) મધ્ય પ્રદેશ
સમજૂતી: ગાંધીનગર ગુજરાતનું પાટનગર છે, તેવી જ રીતે ભોપાલ મધ્ય પ્રદેશનું પાટનગર છે.
પ્રશ્ન ૩ (MAT - સંખ્યા વર્ગીકરણ):
નીચેનામાંથી અસંગત (અલગ પડતી) સંખ્યા શોધો:
(A) 27
(B) 64
(C) 125
(D) 144
સાચો જવાબ: (D) 144
સમજૂતી: 27 ($3^3$), 64 ($4^3$), અને 125 ($5^3$) એ પૂર્ણ ઘન સંખ્યાઓ છે, જ્યારે 144 ($12^2$) પૂર્ણ વર્ગ સંખ્યા છે.
પ્રશ્ન ૪ (MAT - શબ્દ વર્ગીકરણ):
નીચેનામાંથી અલગ પડતો વિકલ્પ કયો છે?
(A) પારો (Mercury)
(B) લોખંડ (Iron)
(C) તાંબુ (Copper)
(D) એલ્યુમિનિયમ (Aluminium)
સાચો જવાબ: (A) પારો (Mercury)
સમજૂતી: પારો એ ઓરડાના તાપમાને પ્રવાહી સ્વરૂપમાં રહેતી ધાતુ છે, જ્યારે બાકીની ત્રણેય ઘન ધાતુઓ છે.
પ્રશ્ન ૫ (MAT - સંખ્યાત્મક શ્રેણી):
શ્રેણીમાં પ્રશ્નાર્થ ચિહ્ન (?) ના સ્થાને કઈ સંખ્યા આવશે?
3, 7, 15, 31, 63, ?
(A) 95
(B) 125
(C) 127
(D) 131
સાચો જવાબ: (C) 127
સમજૂતી: દરેક પદને 2 વડે ગુણીને 1 ઉમેરવામાં આવે છે: $(3 \times 2) + 1 = 7$, $(7 \times 2) + 1 = 15$, $(15 \times 2) + 1 = 31$, $(31 \times 2) + 1 = 63$, $(63 \times 2) + 1 = 127$.
પ્રશ્ન ૬ (MAT - સંખ્યાત્મક શ્રેણી):
2, 6, 12, 20, 30, ?
(A) 40
(B) 42
(C) 44
(D) 46
સાચો જવાબ: (B) 42
સમજૂતી: ક્રમિક બેકી સંખ્યાઓ ઉમેરાય છે: $2 (+4) = 6$, $6 (+6) = 12$, $12 (+8) = 20$, $20 (+10) = 30$, $30 (+12) = 42$. (અથવા $n \times (n+1)$ શ્રેણી: $1 \times 2, 2 \times 3, 3 \times 4, 4 \times 5, 5 \times 6, 6 \times 7 = 42$).
પ્રશ્ન ૭ (MAT - મૂળાક્ષર પેટર્ન):
B, E, H, K, N, ?
(A) P
(B) Q
(C) R
(D) S
સાચો જવાબ: (B) Q
સમજૂતી: દરેક અક્ષરમાં 3 સ્થાનનો વધારો થાય છે: B(2)+3 = E(5), E(5)+3 = H(8), H(8)+3 = K(11), K(11)+3 = N(14), N(14)+3 = Q(17).
પ્રશ્ન ૮ (MAT - છુપાયેલી આકૃતિ - અશાબ્દિક તર્ક વિભાવના):
જ્યારે કોઈ પ્રશ્નમાં મુખ્ય આકૃતિ ‘Z’ આકારની રેખા હોય, ત્યારે સાચો ઉત્તર એવો વિકલ્પ બને છે જેમાં:
(A) માત્ર એક જ સીધી રેખા દેખાતી હોય
(B) બે સમાંતર રેખાઓ એક ત્રાંસી રેખા વડે જોડાયેલી આકૃતિમાં અકબંધ સમાયેલી હોય
(C) માત્ર ગોળાકાર વર્તુળો આપેલા હોય
(D) કોઈ રેખા પરસ્પર છેદતી ન હોય
સાચો જવાબ: (B)
સમજૂતી: છુપાયેલી આકૃતિ (Embedded/Hidden Figure) કસોટીમાં મૂળ આકૃતિનું કદ કે દિશા બદલાયા વગર વિકલ્પની જટિલ સંરચનામાં તે પૂર્ણ સ્વરૂપે અંદર સમાયેલી હોવી જોઈએ.
વિભાગ ૨: SAT (શૈક્ષણિક યોગ્યતા કસોટી - Math, Science, Social Science)
પ્રશ્ન ૯ (SAT - ગણિત):
એક વસ્તુ ₹400 માં ખરીદીને ₹480 માં વેચવામાં આવે, તો કેટલા ટકા નફો થાય?
(A) 15%
(B) 20%
(C) 25%
(D) 80%
સાચો જવાબ: (B) 20%
સમજૂતી: નફો = વેચાણ કિંમત - મૂળ કિંમત = ₹480 - ₹400 = ₹80.
નફાની ટકાવારી = $(\text{નફો} / \text{મૂળ કિંમત}) \times 100 = (80 / 400) \times 100 = 20%$.
પ્રશ્ન ૧૦ (SAT - ગણિત):
ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનું માપ $2x, 3x$ અને $4x$ છે, તો સૌથી મોટા ખૂણાનું માપ કેટલું હશે?
(A) $40^\circ$
(B) $60^\circ$
(C) $80^\circ$
(D) $90^\circ$
સાચો જવાબ: (C) $80^\circ$
સમજૂતી: ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^\circ$ થાય.
$2x + 3x + 4x = 180^\circ \Rightarrow 9x = 180^\circ \Rightarrow x = 20^\circ$.
સૌથી મોટો ખૂણો = $4x = 4 \times 20^\circ = 80^\circ$.
પ્રશ્ન ૧૧ (SAT - ગણિત):
$(-3)^3 \times (-1)^{101}$ ની કિંમત કેટલી થાય?
(A) -27
(B) 27
(C) -28
(D) 1
સાચો જવાબ: (B) 27
સમજૂતી: $(-3)^3 = -27$. એકી ઘાત હોવાથી $(-1)^{101} = -1$.
તેથી $(-27) \times (-1) = +27$.
પ્રશ્ન ૧૨ (SAT - વિજ્ઞાન):
વનસ્પતિમાં પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રક્રિયા દરમિયાન ઓક્સિજન વાયુ શેના વિભાજનથી મુક્ત થાય છે?
(A) કાર્બન ડાયોક્સાઇડ
(B) પાણી ($H_2O$)
(C) ગ્લુકોઝ
(D) હરિતદ્રવ્ય
સાચો જવાબ: (B) પાણી ($H_2O$)
સમજૂતી: પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન પ્રકાશ ઊર્જાની મદદથી પાણીના અણુઓનું વિઘટન (Photolysis of water) થાય છે, જેના પરિણામે ઓક્સિજન વાયુ વાતાવરણમાં મુક્ત થાય છે.
પ્રશ્ન ૧૩ (SAT - વિજ્ઞાન):
એકમ ક્ષેત્રફળ દીઠ લાગતા લંબ બળને શું કહે છે?
(A) ઘર્ષણ
(B) ગુરુત્વાકર્ષણ
(C) દબાણ (Pressure)
(D) કાર્ય
સાચો જવાબ: (C) દબાણ (Pressure)
સમજૂતી: વિજ્ઞાનના નિયમ મુજબ $\text{દબાણ} = \text{બળ} / \text{ક્ષેત્રફળ}$ ($P = F / A$). તેથી એકમ ક્ષેત્રફળ પર પ્રવર્તતા બળને દબાણ કહે છે.
પ્રશ્ન ૧૪ (SAT - સામાજિક વિજ્ઞાન):
ઈ.સ. 1757 માં થયેલા પ્લાસીના યુદ્ધમાં બ્રિટિશ ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપનીનું નેતૃત્વ કોણે કર્યું હતું?
(A) રોબર્ટ ક્લાઈવ
(B) વોરન હેસ્ટિંગ્સ
(C) લોર્ડ ડેલહાઉસી
(D) લોર્ડ વેલેસ્લી
સાચો જવાબ: (A) રોબર્ટ ક્લાઈવ
સમજૂતી: 23 જૂન 1757 ના રોજ બંગાળના નવાબ સિરાજ-ઉદ્-દૌલા અને રોબર્ટ ક્લાઈવના નેતૃત્વ હેઠળની બ્રિટિશ સેના વચ્ચે પ્લાસીનું ઐતિહાસિક યુદ્ધ થયું હતું.
પ્રશ્ન ૧૫ (SAT - સામાજિક વિજ્ઞાન):
ભારતીય બંધારણમાં કયા મૂળભૂત અધિકાર હેઠળ 6 થી 14 વર્ષના તમામ બાળકોને મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણનો અધિકાર આપવામાં આવ્યો છે?
(A) સમાનતાનો અધિકાર
(B) શોષણ સામેનો અધિકાર
(C) શિક્ષણનો અધિકાર (અનુચ્છેદ 21-A)
(D) ધાર્મિક સ્વતંત્રતાનો અધિકાર
સાચો જવાબ: (C) શિક્ષણનો અધિકાર (અનુચ્છેદ 21-A)
સમજૂતી: 86મા બંધારણીય સુધારા (2002) દ્વારા અનુચ્છેદ 21-A ઉમેરીને 6 થી 14 વર્ષના બાળકો માટે પ્રાથમિક શિક્ષણને મૂળભૂત અધિકાર બનાવવામાં આવ્યો છે.
14-Day NMMS Preparation Plan
પરીક્ષા માટે નિયમિત અને વ્યવસ્થિત અભ્યાસ જરૂરી છે. વિદ્યાર્થીઓ માટે 14 દિવસનું વ્યવહારુ અભ્યાસ સમયપત્રક નીચે મુજબ સૂચવવામાં આવે છે (દરરોજ આશરે ૨ થી ૨.૫ કલાક):
| દિવસ | મુખ્ય વિષય & અભ્યાસ ઘટક | દૈનિક લક્ષ્યાંક |
|---|---|---|
| દિવસ ૧ | MAT: સંખ્યાત્મક શ્રેણી (Number Series) | સરવાળા, ગુણાકાર અને વર્ગ-આધારિત 30 પ્રશ્નો ઉકેલો. |
| દિવસ ૨ | SAT ગણિત: પૂર્ણાંક & અપૂર્ણાંક સંખ્યાઓ (ધોરણ 7 & 8) | પાઠ્યપુસ્તકના ઉદાહરણો અને નિયમોનું રિવિઝન. |
| દિવસ ૩ | MAT: સાદ્રશ્ય અને વર્ગીકરણ (Analogy & Classification) | શાબ્દિક અને સંખ્યા સંબંધિત 35 પ્રશ્નો સોલ્વ કરો. |
| દિવસ ૪ | SAT વિજ્ઞાન: વનસ્પતિ-પ્રાણીઓમાં પોષણ અને શ્વસન | ધોરણ 7 અને 8 ના પ્રકરણોમાંથી મુખ્ય સંકલ્પનાઓની ટૂંકી નોંધ બનાવો. |
| દિવસ ૫ | MAT: મૂળાક્ષર શ્રેણી અને કોડિંગ-ડીકોડિંગ | અક્ષરોની સ્થાન-કિંમત ($A=1$ થી $Z=26$) યાદ કરી પ્રેક્ટિસ કરો. |
| દિવસ ૬ | SAT સામાજિક વિજ્ઞાન: ઈતિહાસ (મુઘલ સામ્રાજ્ય & બ્રિટિશ આગમન) | મુખ્ય સાલવારી અને ઐતિહાસિક ઘટનાઓની યાદી બનાવો. |
| દિવસ ૭ | સાપ્તાહિક સ્વ-મૂલ્યાંકન (Mock Test ૧) | 60 ગુણની પૂર્ણ MAT પ્રેક્ટિસ ટેસ્ટ આપો અને ભૂલોનું વિશ્લેષણ કરો. |
| દિવસ ૮ | SAT ગણિત: સમીકરણો, ઘાત અને ઘાતાંક | સાદા સમીકરણો ઉકેલવાની ઝડપ વધારવા 25 દાખલા ગણો. |
| દિવસ ૯ | SAT વિજ્ઞાન: બળ, દબાણ, ગતિ અને પ્રકાશ | સૂત્રો અને રોજિંદા જીવનના પ્રાયોગિક ઉદાહરણો સમજો. |
| દિવસ ૧૦ | MAT: દિશા, અંતર અને ક્રમ કસોટી (Reasoning) | રેખાકૃતિ દોરીને પ્રશ્નો ઉકેલવાની ઝડપી રીત શીખો. |
| દિવસ ૧૧ | SAT સામાજિક વિજ્ઞાન: બંધારણ, પૃથ્વીના આવરણો અને આપત્તિઓ | ભૂગોળ અને નાગરિકશાસ્ત્રના અગત્યના પારિભાષિક શબ્દોનું વાંચન. |
| દિવસ ૧૨ | SAT ગણિત: ભૂમિતિ, ક્ષેત્રફળ અને પરિમિતિ | ત્રિકોણ, ચતુષ્કોણ અને વર્તુળના ક્ષેત્રફળના સૂત્રો પાકા કરો. |
| દિવસ ૧૩ | સંપૂર્ણ મોક ટેસ્ટ ૨ (120 પ્રશ્નો - 120 મિનિટ) | ઘડિયાળ સામે રાખીને 120 ગુણની અસલ પરીક્ષા જેવી ટેસ્ટ આપો. |
| દિવસ ૧૪ | આખરી પુનરાવર્તન (Final Revision) | નબળા વિષયોનું રિવિઝન કરો અને શાંત મન સાથે આત્મવિશ્વાસ કેળવો. |
NMMS Scholarship Amount and NSP Verification
પરીક્ષામાં પસંદગી પામ્યા પછી શિષ્યવૃત્તિ મેળવવા માટેની સત્તાવાર નાણાકીય સહાય અને વેરિફિકેશન પ્રક્રિયા:
સહાયની વિગતો
- માસિક શિષ્યવૃત્તિ: ₹૧,૦૦૦/- પ્રતિ માસ.
- વાર્ષિક શિષ્યવૃત્તિ: ₹૧૨,૦૦૦/- પ્રતિ વર્ષ.
- કુલ સહાય: ધોરણ 9 થી 12 ના ચાર વર્ષ દરમિયાન કુલ ₹૪૮,૦૦૦/-.
| ધોરણ | શિષ્યવૃત્તિનો પ્રકાર | વાર્ષિક રકમ | ચુકવણી પદ્ધતિ |
|---|---|---|---|
| ધોરણ ૯ | Fresh Application (NSP) | ₹12,000 | DBT મારફતે બેંક ખાતામાં |
| ધોરણ ૧૦ | Renewal Application | ₹12,000 | DBT મારફતે બેંક ખાતામાં |
| ધોરણ ૧૧ | Renewal Application | ₹12,000 | DBT મારફતે બેંક ખાતામાં |
| ધોરણ ૧૨ | Renewal Application | ₹12,000 | DBT મારફતે બેંક ખાતામાં |
નેશનલ સ્કોલરશિપ પોર્ટલ (NSP) વેરિફિકેશન પ્રક્રિયા
- NSP પર Fresh રજીસ્ટ્રેશન: મેરિટમાં આવતા વિદ્યાર્થીઓએ કેન્દ્ર સરકારના નેશનલ સ્કોલરશિપ પોર્ટલ (scholarships.gov.in) પર ઓનલાઈન રજીસ્ટ્રેશન કરાવવું પડે છે.
- આધાર-સીડેડ બેંક ખાતું: વિદ્યાર્થીનું રાષ્ટ્રીયકૃત અથવા માન્ય બેંકમાં ખાતું હોવું જોઈએ અને તે આધાર સાથે લિંક (Aadhaar Seeded) હોવું ફરજિયાત છે.
- શાળા અને જિલ્લા નોડલ અધિકારી વેરિફિકેશન: ઓનલાઈન ફોર્મ ભર્યા બાદ વિદ્યાર્થી હાલ જે શાળામાં ધોરણ 9 માં પ્રવેશ મેળવે તે શાળાના આચાર્યશ્રી અને જિલ્લા શિક્ષણાધિકારી (Nodal Officer) દ્વારા NSP પોર્ટલ પર દસ્તાવેજો પ્રમાણિત કરવામાં આવે છે.
- વાર્ષિક રિન્યુઅલ શરત: શિષ્યવૃત્તિ ચાલુ રાખવા માટે વિદ્યાર્થીએ ધોરણ 9, 10 અને 11 માં નિયમિત પાસ થવું જરૂરી છે અને દર વર્ષે NSP પોર્ટલ પર સમયસર Renewal અરજી કરવી ફરજિયાત છે.
NMMS Admit Card, Exam Centre and Result Updates
પરીક્ષા કેન્દ્ર ફાળવણીના નિયમો (જાહેરનામા પેજ 5)
- તાલુકા કક્ષાએ કેન્દ્ર: સામાન્ય રીતે ૩૦૦ જેટલા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યાને ધ્યાને રાખીને તાલુકા કક્ષાએ પરીક્ષા કેન્દ્ર ફાળવવામાં આવે છે.
- ઓછી સંખ્યાના કિસ્સામાં: જો કોઈ તાલુકામાં નોંધાયેલા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા 300 કરતાં ઓછી હશે, તો નજીકના તાલુકામાં પરીક્ષા કેન્દ્ર ફાળવવામાં આવશે.
- વિદ્યાર્થીને કયું પરીક્ષા કેન્દ્ર મળ્યું છે તેની ચોક્કસ માહિતી તેના કોલ લેટરમાં દર્શાવવામાં આવશે.
હોલ ટિકિટ અને પરિણામની સ્થિતિ
- કોલ લેટર (Hall Ticket): પરીક્ષાના આશરે 7 થી 10 દિવસ પહેલાં www.sebexam.org પર ઉપલબ્ધ થશે. (હજુ સત્તાવાર તારીખ જાહેર કરવામાં આવી નથી).
- પરીક્ષા પરિણામ (Result) અને મેરિટ લિસ્ટ: પરીક્ષા પૂર્ણ થયા બાદ રાજ્ય પરીક્ષા બોર્ડ દ્વારા પ્રોવિઝનલ આન્સર કી અને આખરી પરિણામ જાહેર થશે. (હજુ સત્તાવાર તારીખ જાહેર કરવામાં આવી નથી).
Common Application Mistakes and Solutions
દર વર્ષે હજારો વિદ્યાર્થીઓ નાની ટેકનિકલ ભૂલોને કારણે શિષ્યવૃત્તિથી વંચિત રહી જાય છે. નીચેની બાબતો ખાસ ચકાસો:
૧. આધારકાર્ડ અને શાળાના રેકોર્ડમાં નામનો તફાવત
- સમસ્યા: શાળાના જનરલ રજીસ્ટર (GR) કે U-DISE માં નામ અલગ હોય અને આધારકાર્ડમાં સ્પેલિંગ કે અટક આગળ-પાછળ હોય.
- નુકસાન: પરીક્ષા પાસ કરી લીધા પછી પણ NSP પોર્ટલ પર આધાર વેરિફિકેશન ફેલ થશે અને સ્કોલરશિપ રિજેક્ટ થઈ જશે.
- ઉકેલ: SEB ફોર્મ ભરતા પહેલાં શાળાના આચાર્યશ્રીનો સંપર્ક કરી U-DISE ડેટાબેઝમાં આધારકાર્ડ મુજબ સુધારો કરાવો.
૨. ફોર્મ માત્ર સેવ કરીને છોડી દેવું (Not Confirming Form)
- સમસ્યા: માત્ર Submit પર ક્લિક કરી Application Number મેળવી લેવો, પરંતુ Confirm Application ન કરવું.
- નુકસાન: કન્ફર્મ ન થયેલી અરજી રદબાતલ ગણાય છે અને ફી ભરી શકાતી નથી.
- ઉકેલ: હંમેશા “Confirm Application” બટન દબાવીને કન્ફર્મેશન નંબર મેળવવો.
૩. ફી પેમેન્ટનું સ્ટેટસ ન ચકાસવું
- સમસ્યા: ખાતામાંથી પૈસા કપાઈ જાય એટલે ફી ભરાઈ ગઈ એમ માની લેવું.
- નુકસાન: જો E-Receipt પર “Transaction Unsuccessful” હોય તો અરજી માન્ય ગણાતી નથી.
- ઉકેલ: ફી ભર્યા બાદ “Print Receipt” ઓપ્શનમાંથી E-Receipt ડાઉનલોડ કરી “Transaction Successful” છે તેની પુષ્ટિ કરો.
૪. ખોટો U-DISE કોડ દાખલ કરવો
- સમસ્યા: અંદાજથી કે જૂની શાળાનો U-DISE નંબર નાખવો.
- નુકસાન: ફોર્મમાં અન્ય શાળાનું નામ આવી જશે અને પરીક્ષા કેન્દ્ર ખોટી જગ્યાએ ફાળવાશે.
- ઉકેલ: શાળાના મુખ્ય શિક્ષક પાસેથી વર્તમાન શાળાનો સત્તાવાર 11 આંકડાનો U-DISE કોડ મેળવીને જ ફોર્મમાં દાખલ કરવો.
૫. અસ્પષ્ટ ડોક્યુમેન્ટ અપલોડ કરવા
- સમસ્યા: મોબાઈલથી ઝાંખા કે કપાયેલા ફોટા/આધારકાર્ડ અપલોડ કરવા.
- નુકસાન: બોર્ડ દ્વારા ફોર્મ અમાન્ય ઠરી શકે છે.
- ઉકેલ: આધારકાર્ડના આગળ અને પાછળના બંને ભાગ સ્પષ્ટ વાંચી શકાય તે રીતે સ્કેન કરીને અપલોડ કરો.
Frequently Asked Questions
પ્રશ્ન ૧: NMMS Scholarship Gujarat 2026-27 ના ઓનલાઈન ફોર્મ ક્યારે શરૂ થયા અને છેલ્લી તારીખ કઈ છે?
ઉત્તર: રાજ્ય પરીક્ષા બોર્ડ, ગાંધીનગરના સત્તાવાર જાહેરનામા મુજબ ઓનલાઈન આવેદનપત્ર 15 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ બપોરે 15:00 કલાકે શરૂ થયા છે અને ફોર્મ ભરવાની છેલ્લી તારીખ 24 ઓક્ટોબર 2026 (રાત્રિના 23:59 કલાક સુધી) છે. ફી 26 ઓક્ટોબર 2026 સુધી ભરી શકાશે.
પ્રશ્ન ૨: આ યોજના હેઠળ કુલ કેટલી શિષ્યવૃત્તિ મળે છે?
ઉત્તર: પસંદ થયેલા વિદ્યાર્થીઓને ધોરણ 9 થી 12 સુધી દર મહિને ₹1,000 લેખે વાર્ષિક ₹12,000 (ચાર વર્ષના કુલ ₹48,000) સીધા બેંક ખાતામાં DBT દ્વારા ચૂકવવામાં આવે છે.
પ્રશ્ન ૩: ગુજરાત માટે NMMS નો કુલ ક્વોટા કેટલો છે?
ઉત્તર: શિક્ષણ મંત્રાલય, ભારત સરકાર દ્વારા ગુજરાત રાજ્ય માટે કુલ 5,097 વિદ્યાર્થીઓનો ક્વોટા નક્કી કરવામાં આવેલ છે.
પ્રશ્ન ૪: કઈ શાળાઓના વિદ્યાર્થીઓ આ પરીક્ષા આપી શકે છે?
ઉત્તર: સરકારી પ્રાથમિક શાળાઓ, લોકલ બોડી શાળાઓ (જિલ્લા પંચાયત, મહાનગરપાલિકા, નગરપાલિકા) તથા ગ્રાન્ટેડ પ્રાથમિક શાળાઓમાં ધોરણ 8 માં ભણતા વિદ્યાર્થીઓ પાત્ર છે. ખાનગી, સેલ્ફ-ફાઈનાન્સ, કેન્દ્રીય વિદ્યાલય, નવોદય કે સરકારી નિવાસી શાળાઓના વિદ્યાર્થીઓ અપાત્ર છે.
પ્રશ્ન ૫: ધોરણ 7 માં કેટલા ટકા ગુણ હોવા જરૂરી છે?
ઉત્તર: જનરલ અને OBC કેટેગરી માટે લઘુત્તમ 55% ગુણ અને SC/ST કેટેગરી માટે લઘુત્તમ 50% ગુણ કે સમકક્ષ ગ્રેડ હોવો જોઈએ.
પ્રશ્ન ૬: વાર્ષિક આવક મર્યાદા કેટલી છે અને કોનો દાખલો ચાલે?
ઉત્તર: વાલીની વાર્ષિક આવક ₹3,50,000 થી વધુ ન હોવી જોઈએ. પરીક્ષા માટે મામલતદાર, TDO, તલાટી કમ મંત્રી અથવા ચીફ ઓફિસર પૈકી કોઈપણનો આવકનો દાખલો માન્ય રહેશે.
પ્રશ્ન ૭: પરીક્ષા ફી કેટલી છે?
ઉત્તર: જનરલ, EWS અને OBC માટે ₹70 તથા SC, ST અને PH ઉમેદવારો માટે ₹50 ફી છે (સર્વિસ ચાર્જ અલગથી).
પ્રશ્ન ૮: પરીક્ષામાં કુલ કેટલા પ્રશ્નો અને ગુણ હશે? નેગેટિવ માર્કિંગ છે?
ઉત્તર: કુલ 120 પ્રશ્નો અને 120 ગુણ રહેશે (MAT: 60 ગુણ અને SAT: 60 ગુણ). ખોટા જવાબ માટે કોઈ Negative Marking નથી.
પ્રશ્ન ૯: પરીક્ષા પાસિંગ માર્ક્સ (Qualifying Marks) કેટલા છે?
ઉત્તર: જનરલ/OBC માટે બંને વિભાગના મળીને 40% (48 ગુણ) અને SC/ST માટે 32% (38.4 એટલે કે પૂર્ણાંકમાં ઓછામાં ઓછા 39 ગુણ). શિષ્યવૃત્તિ માટે મેરિટ લિસ્ટમાં આવવું જરૂરી છે.
પ્રશ્ન ૧૦: ઓનલાઈન ફોર્મ કોણે ભરવાનું રહેશે?
ઉત્તર: સત્તાવાર નોટિફિકેશન મુજબ વિદ્યાર્થીઓનું ફોર્મ ઓનલાઈન ભરી આપવાની સંપૂર્ણ જવાબદારી જે તે શાળાની છે.
Official Links and Sources
| ઉપયોગિતા | સત્તાવાર લિંક (Official Source) |
|---|---|
| સત્તાવાર જાહેરનામું (SEB Gujarat PDF) | Download Official PDF Notification |
| ઓનલાઇન અરજી પોર્ટલ (SEB Gujarat) | State Examination Board Online Portal |
| નેશનલ સ્કોલરશિપ પોર્ટલ (NSP) | National Scholarship Portal Official |
| શિક્ષણ મંત્રાલય, ભારત સરકાર | Ministry of Education, GoI |
Conclusion & Editorial Disclaimer
ગુજરાતના ધોરણ 8 માં અભ્યાસ કરતા સામાન્ય અને આર્થિક રીતે નબળા વર્ગના હોનહાર વિદ્યાર્થીઓ માટે NMMS Scholarship 2026-27 એ આગળનું માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શિક્ષણ નિર્વિઘ્ને ચાલુ રાખવા માટે વાર્ષિક ₹12,000 ની નાણાકીય સહાય મેળવવાની ઉત્કૃષ્ટ તક છે.
ઓનલાઈન અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ 24 ઓક્ટોબર 2026 છે અને પરીક્ષાની સંભવિત તારીખ 5 ડિસેમ્બર 2026 છે. તમામ વાલીઓ અને શિક્ષકોને વિનંતી છે કે પાત્ર વિદ્યાર્થીઓના ફોર્મ સમયસર ભરાય તેની કાળજી રાખે અને MAT તથા SAT બંને વિભાગોની અત્યારથી જ પદ્ધતિસર તૈયારી કરાવે.
માહિતીનો પ્રાથમિક સ્ત્રોત: રાજ્ય પરીક્ષા બોર્ડ, ગુજરાત રાજ્ય, સેક્ટર-૨૧, ગાંધીનગર દ્વારા પ્રસિદ્ધ સત્તાવાર જાહેરનામું ક્રમાંક: રાપબો/NMMS/૨૦૨૬/૯૫૩૪-૯૭૪૪ (તારીખ: 12/10/2026).
સંપાદકીય ડિસ્ક્લેમર: Aazad Education એ એક સ્વતંત્ર શૈક્ષણિક માહિતી પોર્ટલ છે અને રાજ્ય પરીક્ષા બોર્ડ કે ભારત સરકાર સાથે સીધું સંલગ્ન નથી. આ માર્ગદર્શિકા વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓના હિતાર્થે તૈયાર કરવામાં આવી છે. પરીક્ષા, નિયમો, તારીખો કે શિષ્યવૃત્તિ સંબંધિત કોઈપણ સુધારા માટે રાજ્ય પરીક્ષા બોર્ડની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર પ્રસિદ્ધ થયેલી સૂચનાઓને જ આખરી અને પ્રમાણભૂત માનવી.
